Arhivska evidencija tendera Komisije za sprovođenje obnove čuva kompletan pregled javnih nabavki u periodu 2005–2009: 16 grupnih tendera hitne zaštite u 2005. godini (za 30 lokaliteta), 12 tendera u 2006. godini, 25 tenderskih stavki u 2007. godini (uključujući dve prenete stavke iz 2006, 4 poništena tendera i 4 ograničena tendera za živopis i ikonostase) i 0 objavljenih tendera u 2008. godini (No tenders published). Pravilno čitanje ove građe zahteva razlikovanje raspisanog tendera od zaključenog i izvršenog ugovora: sama objava tenderskog broja nije dokaz da je rad završen bez provere statusa u dosijeima i izveštajima.
Kako su organizovani tenderi RIC-a i šta znače referentne oznake ugovora
Prema zvaničnom opisu mehanizma, sve konzervatorske i građevinske projekte za potrebe RIC-a izrađivali su srpski zavodi za zaštitu spomenika kulture (ZZS / IPM) preko svoje kancelarije u Leposaviću, dok su pripremu ugovorne dokumentacije i sprovođenje javnih nabavki zajednički organizovali Tehnička jedinica RIC-a u Prištini i Ministarstvo kulture, omladine i sporta (MCYS). Svi pozivi na tender objavljivani su u lokalnim i regionalnim novinama, kao i na veb-stranicama RIC-a, Saveta Evrope i Evropske komisije, uz obavezan uslov da preduzeća moraju dokazati prethodno iskustvo u gradnji i konzervaciji spomenika pravoslavnog kulturnog nasleđa.
Dok su u 2005. godini tenderi numerisani jednostavnim rednim brojevima od 1 do 16 (pri čemu je jedna tenderska grupa pokrivala od jednog do pet geografski bliskih lokaliteta), od 2006. godine uvodi se standardizovana sedmodelna referentna šifra oblika 43000-YY-NNN-5-X-Z. U toj oznaci 43000 predstavlja budžetsku šifru u okviru sistema javnih nabavki, YY označava godinu raspisivanja (06 za 2006. ili 07 za 2007. godinu), NNN je redni broj tendera u toj godini (001 do 012 u 2006; 001 do 023 u 2007), dok završna cifra 1 označava otvoreni građevinsko-konzervatorski postupak (5-1-1 ili 5-2-1), a završna cifra 2 (5-2-2) označava ograničeni postupak (restricted / Ograničen) namenjen specijalizovanim umetničko-konzervatorskim radovima na živopisu i ikonostasima.
| Godišnja stranica | Broj stavki u tabeli | Struktura postupaka i referentnih brojeva | Ključni dokumentovani nalazi |
|---|---|---|---|
| 16 tenderskih grupa (30 lokaliteta) | Redni brojevi 1 do 16; 8 pojedinačnih i 8 grupnih tendera po opštinama | Pokriva prvu fazu hitne zaštite na 30 lokaliteta (npr. grupa 15 obuhvata 5 lokaliteta u Uroševcu i Štimlju). | |
| 12 tendera | Šifre 43000-06-001-5-2-1 do 43000-06-012-5-2-1 | Obuhvata 8 prioritetnih lokaliteta druge faze (Ljeviška i Sv. Nikola u Prištini sa po 2 ugovora, Devič sa 3 ugovora). | |
| 25 redova u tabeli (23 šifre 07 + 2 ponovljene šifre 06) | Šifre 43000-07-001 do 023 + ponovljeni 06-005 i 06-006; 4 poništena i 4 ograničena postupka | Beleži 4 poništena tendera (07-005, 07-012, 07-013, 07-014) koji su potom uspešno ponovljeni kao 07-016, 07-020 i 07-022. | |
| 0 tendera | Izričita beleška: No tenders published / Nije bilo objavljenih tendera | U 2008. godini izvođeni su radovi po ugovorima zaključenim 2007 (Continuation of works from 2007), bez novih javnih poziva. | |
| Prazna tabela u maju 2009. | Zaglavlje tabele Ref No. / Title / Municipality bez unetih redova | U skladu sa (2009 - 4 sites have projects prepared for tender), projekti su u maju 2009. bili u pripremi. |
Analiza liste za 2007. godinu: četiri poništena i četiri ograničena tendera
Najbogatija podacima za razumevanje stvarnog toka javnih nabavki jeste stranica, koja sadrži ukupno 25 redova (23 šifre iz 2007. godine od 43000-07-001 do 023, plus dva preneta ugovora iz 2006. godine: 43000-06-005-5-2-1 za unutrašnje radove u crkvi Manastira Devič i 43000-06-006-5-2-1 za parohijski dom, krstionicu i zvonik Sv. Nikole u Prištini). Upravo ova tabela dokazuje zašto se raspisivanje tendera nikada ne sme mehanički poistovetiti sa izvršenim poslom.
Prvo, u tabeli za 2007. godinu izričito su označena četiri poništena tendera (Cancelled / Poništen): (1) 43000-07-005-5-2-1 (Cancelled) za rekonstrukciju konaka Crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Đakovici; (2) 43000-07-012-5-2-1 (Cancelled) za rekonstrukciju konaka i parohijskog doma na istom lokalitetu u Đakovici; (3) 43000-07-013-5-2-1 (Cancelled) za rekonstrukciju zvonika Crkve Sv. Andreja u Podujevu; i (4) 43000-07-014-5-2-1 (Cancelled) za unutrašnje radove u crkvama Sv. Nikole (Tutićevoj) i Sv. Nedelje u Prizrenu. Svaki od ova četiri poništena postupka je kasnije u 2007. godini ponovo raspisan pod novim brojem: Đakovica kao 43000-07-016-5-2-1, zvonik u Podujevu kao 43000-07-022-5-2-1, a unutrašnji radovi u Tutićevoj crkvi i Sv. Nedelji pripojeni su Sabornom hramu Sv. Đorđa u Prizrenu kroz novi tender 43000-07-020-5-2-1.
Drugo, tabela iz 2007. godine beleži četiri ograničena tendera (restricted / Ograničen) sa sufiksom 5-2-2: 43000-07-006-5-2-2 za restauraciju zidnih slika u 10 srpskih pravoslavnih crkava (Wall paintings restoration in 10 Serbian Orthodox Churches), 43000-07-007-5-2-2 za obnovu ikonostasa u 7 crkava (Iconostasis reconstruction in 7 Serbian Orthodox Churches), 43000-07-008-5-2-2 za oslikavanje ikona za ikonostase u 7 crkava (Icon painting for iconostasis in 7 Serbian Orthodox Churches) i ponovljeni ograničeni postupak 43000-07-017-5-2-2 za obnovu ikonostasa u 7 crkava. Činjenica da se u pojedinačnim dosijeima lokaliteta u maju 2009. godine restauracija živopisa i izrada novih ikonostasa i dalje navode u rubrici 2009 - FURTHER INTERVENTIONS PROGRAMMED jasno pokazuje da raspisivanje ograničenih tendera u 2007. godini nije značilo da su ti radovi na terenu bili završeni do proleća 2009. godine.
Zašto u 2008. godini nije bilo objavljenih tendera i kako tumačiti presek iz 2009. godine
Na arhivskoj stranici stoji samo jedna rečenica: No tenders published (Nije bilo objavljenih tendera). Kada se taj podatak uporedi sa pojedinačnim dosijeima lokaliteta i sa izveštajem OEBS-a o privremenim zastojima u koordinaciji tokom 2008. godine, dobija se precizna slika: tokom 2008. godine na gradilištima (kao što su Bogorodica Ljeviška #01, Manastir Devič #03, Saborna crkva Sv. Đorđa #04, Sv. Ilija u Vučitrnu #08, Sv. Nikola u Prištini #10, Sv. Jovan Preteča u Peći #22 i Crkva Uspenja u Đakovici #26) izvođeni su radovi po višegodišnjim ugovorima zaključenim krajem 2007. godine (Continuation of works from 2007), dok novi tenderski postupci u 2008. nisu pokretani.
Konačno, stranica u arhivskom snimku iz maja 2009. godine sadrži praznu tabelu spremnu za unos novih poziva, što se u potpunosti poklapa sa podatkom iz da su u 2009. godini za 4 lokaliteta pripremljeni projekti za tender, odnosno sa navodom iz (april 2009) da je projekat za drugu fazu unutrašnjih radova, zvona i trem Saborne crkve Sv. Đorđa u Prizrenu pripremljen za raspisivanje tendera.
Dokumentovani primer iz prakse RIC-a: praćenje ugovora 43000-07-023-5-2-1 u Manastiru Devič (#03)
Put jednog tendera od objave do potvrđenog završetka najbolje se prati kada se spoje tri različita dokumenta iz arhive RIC-a za Manastir Sv. Joanikija u Deviču (#03). Na kraju liste zabeležen je tender pod brojem 43000-07-023-5-2-1: „Izgradnja kotlarnice i ugradnja sistema za grejanje u manastiru Devič” (Construction of a boiler house and installation of the heating system at Devic Monastery). U dosijeu manastira ta stavka je evidentirana u radovima započetim 2007. i nastavljenim 2008. godine, dok stranica (ažurirana u aprilu 2009. pod oznakom RIC03) donosi eksplicitnu potvrdu izvršenja sa istim brojem ugovora 43000-07-023-5-2-1: „Radovi na izgradnji kotlarnice i ugradnji sistema za grejanje u manastiru Devič su završeni”, uz četiri dokumentarne fotografije oltarskog prostora, severnog paraklisa i novoizgrađene kotlarnice.
Česta pitanja
Koliko je tendera objavio RIC po godinama od 2005. do 2008?
Prema arhivskim tabelama RIC-a: u 2005. godini 16 tenderskih grupa (za 30 lokaliteta), u 2006. godini 12 tendera, u 2007. godini 25 stavki u tabeli (23 šifre iz 2007. i 2 prenete iz 2006), dok u 2008. godini nije objavljen nijedan novi tender (No tenders published).
Koji su tenderi u 2007. godini bili poništeni?
Poništena su četiri tendera: 43000-07-005-5-2-1 i 43000-07-012-5-2-1 (konak i parohijski dom Crkve Uspenja u Đakovici), 43000-07-013-5-2-1 (zvonik Crkve Sv. Andreja u Podujevu) i 43000-07-014-5-2-1 (unutrašnji radovi u Tutićevoj crkvi i Sv. Nedelji u Prizrenu), nakon čega su svi ponovo raspisani pod novim šiframa iste godine.
Šta znače oznake „restricted” (Ograničen) uz četiri tendera iz 2007. godine?
Oznaka restricted (šifre sa završetkom 5-2-2: 07-006, 07-007, 07-008 i 07-017) označava ograničeni postupak javne nabavke namenjen specijalizovanim konzervatorskim i umetničkim radovima — restauraciji zidnog slikarstva u 10 crkava i obnovi i oslikavanju ikonostasa u 7 crkava.
Zašto objava tendera u tabeli nije dovoljan dokaz da je posao završen?
Zato što tabela tendera beleži raspisivanje javnog poziva; pojedini tenderi su bili poništeni (poput 4 postupka u 2007), a kod ograničenih tendera za živopis i ikonostase iz 2007. isti radovi se u dosijeima iz maja 2009. i dalje vode kao planirane buduće intervencije.
Izvori i literatura
- Report Submitted by UNMIK Pursuant to Article 2.2 of the Agreement Between UNMIK and the Council of Europe Related to the Framework Convention for the Protection of National Minorities (ACFC/SR/II(2009)002) — Savet Evrope / UNMIK (31. maj 2010.) · Izvorni dokument ↗
- OSCE Mission in Kosovo Report on Cultural Heritage Protection and Reconstruction Process (Document 74597) — Misija OEBS-a na Kosovu (OSCE Mission in Kosovo) (2008–2010) · Izvorni dokument ↗
- RIC Archival Page: The Background / Uvod — Reconstruction Implementation Commission (RIC) — arhivski snimak (17. maj 2009.)
- RIC Archival Page: Current Activities / Trenutne aktivnosti — Reconstruction Implementation Commission (RIC) — arhivski snimak (april 2009.)
