Atelje, galerija i muzej Agima Čavdarbaše, Čaglavica (Priština) nalazi se na rednom broju 28 u arhivskom katalogu Komisije za sprovođenje obnove (RIC) iz maja 2009. godine. Prema izvornom tehničkom dosijeu, objekat je opisan kao: Kuća, atelje i otvorena galerija albanskog vajara Agima Čavdarbaše u Čaglavici.
Istorijat i arhitektonske odlike
Prema arhivskom dosijeu Komisije za sprovođenje obnove (RIC) pod rednim brojem 28, osnovni opis lokaliteta glasi: Kuća, atelje i otvorena galerija albanskog vajara Agima Čavdarbaše u Čaglavici. (engleski izvornik: House, atelier and open gallery of an Albanian sculptor.). U arhivskoj dokumentaciji RIC-a ovaj opis služi kao polazna tehnička identifikacija građevinskog sklopa, materijala i pripadajućih objekata u porti ili kompleksu.
Posebna metodološka napomena: ovaj objekat NIJE srpski pravoslavni verski lokalitet. Njegovo prisustvo pod rednim brojem 28 u arhivskom katalogu '' i '' objašnjava zašto katalog sadrži 35 numerisanih stavki dok mandat RIC-a glasi na 34 srpska pravoslavna verska lokaliteta. Prema izvornom dosijeu, objekat je 2005. godine predat u nadležnost Ministarstva kulture, omladine i sporta (MKOS).
Stradanje i zatečeno stanje (mart 2004)
U rubrici 2004 — Procena štete (2004 Damage Assessment) u izvornom dosijeu RIC-a zabeleženo je sledeće stanje: Kuća je potpuno oštećena u požaru (oko 100 m²). Oko 80–100 umetničkih skulptura ( u drvetu, glini, kamenu i metalu) je uništeno. (u engleskom parnjaku: The house is completely damaged by fire (approx 100 m2).About 80-100 artifact sculptures (wooden, clay, stock, metallic) destroyed.).
Podaci o oštećenjima u RIC dosijeima potiču iz tri zajedničke tehničke misije za procenu štete koje su Savet Evrope i Evropska komisija sproveli od maja do jula 2004. godine, uz učešće stručnjaka institucija za zaštitu spomenika i predstavnika Srpske pravoslavne crkve.
Tok obnove i konzervatorskih radova (2005–2009)
Tabelarni pregled ispod prikazuje hronologiju intervencija od 2005. do 2009. godine prema verifikovanom arhivskom dosijeu RIC-a i tenderskim registrima:
| Godina | Izvedeni radovi i zahvati | Status faze |
|---|---|---|
| 2005 | Predato u nadležnost Ministarstva kulture, omladine i sporta (Handed over to the Ministry of Culture, Youth and Sports). | Izvršeno |
Analiza arhivskog dosijea br. 28 pokazuje tačan raspored radova po godinama u okviru mandata Komisije za sprovođenje obnove. Radovi iz 2005. godine bili su deo prve faze hitnih zaštitnih intervencija (konsolidacija, pokrivanje, zatvaranje otvora, raščišćavanje i ograđivanje) koje je RIC sproveo na ukupno 30 lokaliteta.
Pri čitanju rubrike za 2009. godinu neophodno je imati u vidu da engleski izvornik nosi naziv 2009 — Further Interventions Programmed (dalje planirane intervencije), dok je u srpskom prevodu upotrebljen kraći naslov 2009 — Dalje intervencije. Stoga navođenje radova pod 2009. godinom u arhivskom dosijeu predstavlja programski plan iz maja 2009, a ne dokaz da su ti radovi te godine i izvedeni.
Konzervatorski izazovi i stanje spomenika
Evidencija Komisije za ovaj spomenik zaključena je sa programskim presekom iz 2009. godine. godine, niti daje informacije o trenutnom režimu pristupa ili bogoslužbenom životu bez direktnog primarnog dokumenta.
Česta pitanja o spomeniku i obnovi
Kako je lokalitet br. 28 zaveden u originalnom katalogu RIC-a?
U engleskom katalogu zaveden je kao '28 ATELIER, GALLERY, MUSEUM AGIM CAVDARBASHA Çaglavicë/ Caglavica', a u srpskom katalogu kao 'Atelje, galerija i muzej Agima Čavdarbaše, Čaglavica (Priština)'.
Koja su oštećenja dokumentovana u proceni iz 2004. godine?
Prema izvornom dosijeu RIC-a: Kuća je potpuno oštećena u požaru (oko 100 m²). Oko 80–100 umetničkih skulptura ( u drvetu, glini, kamenu i metalu) je uništeno..
Koji su radovi dokumentovani u prvoj fazi zaštite (2005)?
Za 2005. godinu u dosijeu je evidentirano: Predato u nadležnost Ministarstva kulture, omladine i sporta (Handed over to the Ministry of Culture, Youth and Sports)..
Koja je vremenska granica podataka u ovom dosijeu?
Primarni podaci o fazama radova zaključeni su sa arhivskim snimcima sajta RIC-a iz maja i jula 2009. godine. Stavke navedene pod 2009. godinom označavaju tada planirane radove ('Further Interventions Programmed'), a ne potvrdu njihovog kasnijeg završetka.
Izvori i literatura
- Report Submitted by UNMIK Pursuant to Article 2.2 of the Agreement Between UNMIK and the Council of Europe Related to the Framework Convention for the Protection of National Minorities (ACFC/SR/II(2009)002) — Savet Evrope / UNMIK (31. maj 2010.) · Izvorni dokument ↗
- RIC Archival Page: The Background / Uvod — Reconstruction Implementation Commission (RIC) — arhivski snimak (17. maj 2009.)
- RIC Archival Site Dossiers (/inc/{eng,srp}/sites/*.html, May–July 2009) — Reconstruction Implementation Commission (RIC) — arhivski snimci (17. maj 2009. / 28. jul 2009.)
- RIC Archival Page: RIC Mechanism / KSO mehanizam — Reconstruction Implementation Commission (RIC) — arhivski snimak (16. maj 2009.)
- RIC Archival Tender Lists 2005–2009 (/inc/{eng,srp}/–, May 2009) — Reconstruction Implementation Commission (RIC) — arhivski snimci (16. maj 2009.)
